آیا شب بیدار ماندن را بیشتر از صبح بیدار شدن دوست دارید؟ آیا تا دیروقت با خوابیدن مشکل دارید؟ آیا زود بیدار شدن یک مبارزه است؟ آیا درس ها، جلسات یا فعالیت های صبحگاهی برای شما سخت است؟ اگر چنین است، ممکن است اختلال فاز خواب به تعویق افتاده باشد.
اختلال فاز خواب تاخیری اختلالی در ریتم شبانه روزی است که می تواند باعث شود زمان خواب و بیدار شدن فرد دیرتر از زمان بیشتر افراد باشد. این وضعیت به دلیل تاخیر در زمان بندی ساعت داخلی بدن یا ریتم شبانه روزی در مقایسه با برنامه معمولی خواب و بیداری ایجاد می شود.
اختلال فاز خواب تاخیری معمولا در دوران بلوغ ظاهر می شود و نوجوانان را تحت تاثیر قرار می دهد و گاهی می تواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. این وضعیت بسیار شایع است و تخمین زده می شود که تقریباً 16٪ از نوجوانان و 3٪ از بزرگسالان را تحت تاثیر قرار دهد.
علائم اختلال فاز خواب تاخیری
علائم اختلال فاز خواب تاخیری عبارتند از:
مشکل در به خواب رفتن در زمان تعیین شده:
ممکن است بیمار قبل از ساعت 1 بامداد در به خواب رفتن مشکل داشته باشد. او ممکن است ساعت ها نتواند بخوابد، حتی اگر هر شب در ساعت معقولی بخوابد. ممکن است متوجه شود که وقت خود را با مطالعه، تماشای تلویزیون، صحبت با تلفن، گوش دادن به موسیقی، مرور شبکه های اجتماعی یا بازی می گذراند.
مشکل زود بیدار شدن:
ناتوانی در به خواب رفتن به موقع می تواند به دلیل نخوابیدن کافی، زود بیدار شدن را دشوار کند. پایبندی به یک برنامه تنظیم شده از نه صبح تا پنج می تواند به نظر یک مبارزه باشد.
خواب زیاد در طول روز:
زود بیدار شدن بدون خواب کافی باعث می شود در طول روز احساس خستگی و خواب آلودگی زیادی داشته باشید.
خواب شاداب در روزهای تعطیل:
در مقابل، اکثر بیماران در روزهایی که می توانند در آن بخوابند، مانند تعطیلات آخر هفته یا دیگر تعطیلات، احساس بسیار بهتری دارند، زیرا خواب کافی دارند. زمان عادی بیداری ممکن است بعد از ظهر یا بعد از ظهر باشد.
این علائم فیزیکی می تواند نتایج نگران کننده ای داشته باشد. به عنوان مثال، ناتوانی در زود بیدار شدن به موقع ممکن است فعالیت های روزانه بیمار را مختل کند و باعث ایجاد مشکل در مدرسه یا تعهد کاری شود. علاوه بر این، مردم انتظار دارند فردی که تا دیروقت صبح یا بعدازظهر میخوابد تنبل باشد و متوجه نمیشوند که این از کنترل او خارج است.
تاثیر اختلال فاز خواب تاخیری
اختلال فاز خواب تاخیری می تواند منجر به محرومیت مزمن از خواب شود که به طرق مختلف بر سلامت کلی و کیفیت زندگی تاثیر می گذارد.
تاثیر بر سلامت جسمانی:
کم خوابی می تواند بر سلامت جسمانی تأثیر بگذارد و خطر ابتلا به بیماری هایی مانند:
- فشار خون.
- بیماری قلبی.
- سکته مغزی.
- دیابتی
- چاقی.
- بیماری کلیوی.
کم خوابی همچنین ممکن است خطر آسیب دیدگی یا حتی مرگ ناشی از سقوط، حوادث محل کار یا تصادفات وسایل نقلیه موتوری را افزایش دهد.
تاثیر بر سلامت روان:
نداشتن خواب کافی می تواند بر سلامت روان تأثیر بگذارد و منجر به علائمی مانند:
- خلق و خوی
- نا امیدی.
- عدم تمرکز.
- ناتوانی در تمرکز.
- بلاتکلیفی
- دشواری یادگیری
- توانایی تصمیم گیری ضعیف
- اهمال کاری.
- واکنش آهسته
- ناتوانی در قضاوت در مورد واکنش ها و احساسات دیگران.
- اضطراب در محیط های اجتماعی یا حرفه ای.
- تنش شدید.
- افسردگی.
- افکار خودکشی
- تمایل به مصرف بیش از حد مواد مخدر.
یک بررسی در سال 2018 اشاره میکند که ارتباط معنیداری بین اختلال خواب تاخیری و شرایط سلامت روان وجود دارد. حدود 70 درصد از افراد مبتلا به DSP از یک اختلال روانی مانند افسردگی یا اختلال دوقطبی رنج می برند.
تاثیر بر کیفیت زندگی:
علائم اختلال فاز خواب تاخیری، مانند عدم رشد، خوابآلودگی در طول روز و خستگی مزمن، ممکن است توانایی فرد برای کار کردن را مختل کند و علاوه بر افزایش شانس، منجر به پیامدهای منفی مانند تاخیر مکرر یا عدم حضور در مدرسه یا محل کار شود. افت تحصیلی یا شغلی و اختلال در روابط خانوادگی.
یک بررسی در سال 2014 اشاره می کند که افرادی که اختلال فاز خواب تاخیری را در نوجوانی خود تجربه کرده اند ممکن است در بزرگسالی پیامدهای منفی را تجربه کنند حتی اگر دیگر این اختلال را نداشته باشند.
علل اختلال فاز خواب تاخیری
در اینجا برخی از علائم احتمالی اختلال فاز خواب تاخیری وجود دارد:
عدم تعادل هورمونی:
هورمون هایی مانند ملاتونین و کورتیزول به ترتیب با افزایش خواب آلودگی و هوشیاری به حفظ چرخه خواب و بیداری متعادل کمک می کنند. عدم تعادل در این هورمونها میتواند منجر به تاخیر در اختلال فاز خواب شود.
ژنتیک:
اختلال فاز خواب تاخیری ممکن است ارثی باشد، بنابراین داشتن یک عامل ژنتیکی ممکن است احتمال ابتلای فرد به این اختلال را افزایش دهد.
بلوغ:
ریتم شبانه روزی که ساعت داخلی بدن نیز نامیده می شود، در حوالی بلوغ تغییر می کند. در حالی که کمی دیر رسیدن طبیعی است، تاخیر بیش از حد، که اغلب به دلیل تجمع سطح ملاتونین ایجاد می شود، می تواند منجر به اختلال فاز خواب تاخیری شود.
تشخیص اختلال فاز خواب تاخیری
اگر مشکوک به اختلال فاز خواب تاخیری هستید، باید به متخصص خواب مراجعه کنید. در صورتی که بیمار به آن نیاز داشته باشد، ممکن است پزشک مراقبت های اولیه ارجاع دهد.
فرآیند تشخیص ممکن است شامل مراحل زیر باشد:
مصاحبه بالینی:
پزشک در مورد سابقه پزشکی، علائم و شیوه زندگی شما سوال خواهد کرد. او باید الگوی خواب طبیعی و چگونگی تأثیر آن بر توانایی عملکرد را درک کند.
معاینهی جسمی:
معاینه فیزیکی می تواند به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی کمک کند تا سایر شرایطی را که ممکن است علائم موجود را توضیح دهند، رد کند.
اکتیگراف:
این یک دستگاه پوشیدنی کوچک است که دارای حسگرهای حرکتی است که چرخه خواب و بیداری را اندازه گیری می کند. ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی ممکن است از بیمار بخواهد که تا دو هفته یکی را بپوشد.
مطالعه خواب:
پلی سومنوگرافی ممکن است چندین پارامتر مانند ضربان قلب، امواج مغزی، تنفس، سطح اکسیژن و حرکات چشم و پا را در طول خواب بررسی کند.
آزمایشات هورمونی:
پزشک ممکن است آزمایشهای دیگری را برای بررسی سطح هورمونهایی مانند ملاتونین و کورتیزول در بزاق شما انجام دهد.
درمان اختلال فاز خواب تاخیری
در اینجا چند راهکار درمانی و مقابله ای برای اختلال فاز خواب تاخیری آورده شده است:
درمان زمانی:
زمان درمانی یک تکنیک رفتاری است که شامل تغییر تدریجی زمان خواب و بیدار شدن شما می شود و هر روز کمی زودتر زمان خواب را تعیین می کند.
داروها و مکمل ها:
داروهایی مانند قرص های خواب آور و مکمل هایی مانند ملاتونین می توانند به شما کمک کنند که در زمان مناسب به خواب بروید و پزشک باید نحوه مصرف آنها را به بیمار توضیح دهد.
فتوتراپی:
ساعت بدن ما با در دسترس بودن نور همگام می شود، زیرا از نظر بیولوژیکی برنامه ریزی شده ایم که در طول روز که هوا روشن است فعال باشیم و زمانی که هوا تاریک است بخوابیم. قرار گرفتن در معرض نور روشن در صبح توسط نور طبیعی خورشید، یک جعبه نور یا یک لامپ نور درمانی ممکن است به تنظیم مجدد ساعت داخلی کمک کند تا با محیط خارجی هماهنگی بیشتری داشته باشد.
دفتر خاطرات خواب:
داشتن دفترچه خاطرات خواب می تواند به ردیابی الگوهای خواب و علائم کمک کند و این اطلاعات را می توان با پزشک خود در میان گذاشت.
عادات خواب:
انجام عادات خواب سالم ممکن است با داشتن یک محیط خواب خنک، تاریک و آرام و پایبندی به روال خواب و بیداری ثابت، به بهبود زمان و کیفیت خواب کمک کند. علاوه بر پرهیز از نمایشگرهای الکترونیکی قبل از خواب و دوری از کافئین در عصر.
حمایت:
اگر علائم شناختی، عاطفی یا رفتاری به دلیل کمبود خواب وجود داشته باشد، مراجعه به یک ارائهدهنده مراقبتهای روانی ممکن است مفید باشد، که همچنین ممکن است به شما کمک کند تا با سایر پیامدهای منفی مرتبط با این بیماری مانند عملکرد ضعیف تحصیلی و کاری و روابط خانوادگی تیره و تار
اختلال فاز خواب تاخیری ممکن است از خواب کافی بیمار جلوگیری کند که ممکن است بر سلامت عمومی وی تأثیر بگذارد. اقدامات لازم برای درمان این بیماری و تنظیم مجدد ساعت بدن می تواند به بهبود سلامت و عملکرد در محل کار یا مدرسه و همچنین در زندگی اجتماعی و خانوادگی شما کمک کند.
همچنین بخوانید:
اختلالات خواب: انواع، علل و درمان
با مهم ترین علل اختلالات خواب آشنا شوید
ترجمه: لیلیان آذر
ممیزی: جانا الغبان
بیشتر بخوانید
- ◄بیماری التهابی روده – پاتوژنز، تشخیص و رویکردهای درمانی پیشرفته
- ◄کیست کلیه – انواع، علل، گزینه های درمان
- ◄آیا استرس می تواند باعث بوی بد دهان شود؟
- ◄چرا سکته قلبی در جوانان افزایش می یابد؟
- ◄مقادیر مرجع غذایی (DRIs) چیست؟
- ◄علل فلج مغزی، علائم و گزینه های درمان
- ◄سندرم کاپگرا یا هذیان کاپگرا: علل، علائم، تشخیص و درمان
- ◄تنگی ستون فقرات کمری – علل، علائم و گزینه های درمانی
- ◄تخریب هورمونی پوست؟ درخشش خود را با این 5 محصول زیبایی تمیز – MBody حفظ کنید
- ◄سندرم آس: علل، علائم، تشخیص و درمان






