در دنیای مدرن امروز، با پیشرفت روزافزون علم پزشکی و افزایش آگاهیهای عمومی در زمینه بهداشت و سلامت، پیشگیری از بیماریها به یکی از مهمترین اولویتهای زندگی انسانها تبدیل شده است. یکی از شایعترین، پنهانترین و در عین حال خطرناکترین ویروسهایی که جوامع امروزی با آن دستوپنجه نرم میکنند، ویروس پاپیلومای انسانی یا همان ویروس زگیل تناسلی است. این بیماری یک عفونت ویروسی بسیار مسری است که معمولا از طریق تماس پوستی در روابط شرکای جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. به دلیل شیوع بالای این بیماری، استفاده از واکسن HPV به عنوان یک سد دفاعی مستحکم، از تجمع و یا ایجاد ویروسهایی که عامل اصلی انواع سرطانهای دهانه رحم، مقعد، ورودی واژن یا فرج هستند جلوگیری میکند. در این رپورتاژ آگهی، قصد داریم به طور مفصل به بررسی این ویروس، روشهای انتقال، راههای پیشگیری قطعی و از همه مهمتر ویژگیهای واکسنهای موجود بپردازیم.
ویروس HPV چیست و چرا باید نگران آن باشیم؟
ویروس اچ پی وی یک عفونت شایع است که از طریق تماس مستقیم پوستی و راههای مقاربتی به افرادی که از نظر جنسی فعال هستند منتقل میشود. انتقال این ویروس میتواند حتی در صورتی که فرد تنها یکبار ارتباط پرخطر برقرار کرده باشد نیز رخ دهد. آمارها و تحقیقات پزشکی نشان میدهد که بخش عظیمی از افراد جامعه ممکن است در دورههای مختلف زندگی خود به این بیماری دچار شوند. غالباً افرادی که از لحاظ جنسی بسیار فعال باشند در مقطعی از زندگیشان به HPV دچار میشوند با اینکه حتی ممکن است هیچگونه علائم ظاهری و اطلاعاتی درباره آن نداشته باشند.
این ویروس به طور کلی به دو دسته کمخطر و پرخطر تقسیم میشود. در انواع کمخطر آن، فرد به انواع زگیل تناسلی دچار میشود. این زگیلها معمولا بیماری جسمی وخیمی را به همراه ندارند اما به راحتی موجب استرسهای عاطفی شدید شده و گاهی ممکن است پروسه درمان آنها به شدت زمانبر و رنجآور باشد. اما در انواع پرخطر، این ویروس زمینهساز بیماریهای سرطانی بدخیم مانند سرطان مقعد، سرطان واژن، سرطان ولو (فرج)، سرطان آلت تناسلی مردانه، سرطان دهانه رحم و سرطانهای دهانه حلق میشود. برای مثال، سالانه هزاران زن در سراسر جهان تنها به دلیل ابتلا به سرطان دهانه رحم ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی، جان خود را از دست میدهند.
اهمیت و مزایای بینظیر واکسیناسیون
اهمیت دریافت این واکسن و مزایای آن برای حفظ سلامت فردی و اجتماعی بیشمار است. این واکسن معمولا محلولی از ذرات شبیه به ویروسهای مرده و غیرفعال میباشد، به همین دلیل در فرد گیرنده به هیچ وجه بیماری ایجاد نمیکند و کاملاً ایمن است. به طور کلی مزایای کلیدی این واکسن شامل موارد زیر است:
- از بین بردن چشمگیر احتمال درگیر شدن به عفونتهای ویروسی پرخطر HPV.
- کاهش و از بین بردن احتمال ابتلا به عفونتهای مجدد در افرادی که قبلا درگیر نوع دیگری از ویروس شدهاند.
- ایجاد یک سپر ایمنی قوی در مقابل ویروس، پیش از آغاز فعالیتهای جنسی در سنین نوجوانی و جوانی.
- امکان مصرف واکسن توسط بیمارانی که پیشتر از ضایعات اچ پی وی رنج بردهاند (برای جلوگیری از ابتلا به سویههای جدید).
- جلوگیری از ابتلا به بیماری زگیل تناسلی که به شدت آزاردهنده و مسری است.
- کاهش زنجیره انتقال در سطح جامعه و ایمنسازی شرکای جنسی.
البته باید به این نکته مهم توجه داشته باشید که این واکسن هیچ گونه خاصیت درمانی برای عفونتهای فعلی ندارد و صرفا برای پیشگیری و جلوگیری از ابتلا به سویههای جدید مورد استفاده قرار میگیرد.
آشنایی با انواع واکسنهای HPV موجود در بازار
برای پیشگیری قطعی از ابتلا به بیماری پاپیلومای انسانی نیاز است حتماً در زمان مناسب واکسینه شوید. با مراجعه و مشورت با پزشک متخصص زنان، شما قادر خواهید بود که مناسبترین گزینه را برای خود انتخاب کنید. انواع شناخته شده و تایید شده این واکسنها به شرح زیر هستند:
- گارداسیل ۹ (Gardasil 9): این واکسن ۹ ظرفیتی است و جدیدترین نسل واکسنهای ایمنساز به شمار میرود. اثربخشی این واکسن در برابر انواع خطرناک از جمله سویههای ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸ ثابت شده است و بالاترین سطح ایمنی را ارائه میدهد.
- گارداسیل (Gardasil): این نوع دارای ۴ ظرفیت است. مصرف دورههای کامل واکسن گارداسیل (Gardasil) در زنان توسط سازمانهای بهداشت جهانی به منظور جلوگیری از سرطان دهانهی رحم، زگیل تناسلی و ضایعات پیشسرطانی واژن با منشا ویروسهای ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸ تایید شده است. خوشبختانه این واکسن برای استفاده مردان نیز مورد تایید قرار گرفته است.
- سرواریکس (Cervarix): این واکسن دو ظرفیت دارد و سالها پیش برای جلوگیری از ابتلا به سرطان دهانهی رحم در برابر ویروسهای پرخطر ۱۶ و ۱۸ تایید شد. معمولا این واکسن برای تزریق به مردان تجویز نمیشود.
- پاپیلوگارد: در سالهای اخیر واکسن دیگری ساخت ایران نیز تولید شده است که در مقایسه با نمونههای خارجی قیمت مناسبتری دارد. این واکسن نیز در مقابل گونههای ۱۶ و ۱۸ که عامل اصلی سرطان دهانه رحم هستند، به خوبی مقاومت ایجاد میکند.
با وجود اثربخشی بالای این واکسنها، همچنان انجام چکاپهای دورهای و تستهای پاپ اسمیر برای زنان یک ضرورت پزشکی محسوب میشود.
زمان مناسب، دوز مصرفی و میزان ماندگاری واکسن
مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) جهت مصونیت کامل در برابر انواع سرطانهای ایجاد شده توسط پاپیلومای انسانی توصیه میکنند افراد در سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی واکسیناسیون را آغاز کنند. برای این گروه سنی معمولا دو دوز واکسن کافی است. اما برای بزرگسالان (معمولاً بین بازه ۱۸ تا ۴۵ سال)، روند واکسیناسیون متفاوت است. دوز پیشگیری برای این گروه به صورت تزریق عضلانی در سه مرحله انجام میشود؛ به این شکل که دوز دوم دو ماه پس از اولین دوز، و دوز سوم شش ماه پس از اولین دوز دریافت میگردد.
همچنین تحقیقات گسترده پزشکی نشان میدهد ایمنی ناشی از واکسن طولانیمدت و بسیار پایدار است و تاکنون با انجام نظارتهای طولانی، هیچ مدرکی دال بر تضعیف ایمنی در طول زمان به دست نیامده است. بنابراین اقدام به موقع برای تزریق واکسن اچ پی وی یک سرمایهگذاری بینظیر و دائمی برای سلامت جسمی شما خواهد بود.
عوارض جانبی و تداخلات دارویی احتمالی
همانند دریافت هر دارو یا واکسن دیگری، بروز عوارض جانبی واکسن HPV در برخی از افراد کاملاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد. شایعترین این عوارض که بسیار زودگذر هستند عبارتند از: تب خفیف، حالت تهوع، سرگیجه، درد، ورم، خارش و قرمزی در ناحیه محل تزریق. به علت احتمال بروز غش یا سرگیجه مقطعی، همیشه توصیه میشود بیمار حداقل ۱۵ دقیقه پس از تزریق در مطب یا درمانگاه تحت نظر بنشیند. عوارض نادرتر ممکن است شامل خستگی، ضعف عضلانی یا سردرد باشد که معمولا در مدت زمان کوتاهی برطرف میشوند.
در خصوص تداخلات دارویی، لازم است بدانید که مصرف داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی میتواند اثربخشی گارداسیل را به شدت کاهش دهد. از سوی دیگر، مصرف داروهای ضدبارداری هورمونی با گارداسیل هیچگونه تداخلی ایجاد نخواهد کرد و ایمنی واکسن را تحت تاثیر قرار نمیدهد.
چه کسانی نباید این واکسن را تزریق کنند؟ (موارد منع مصرف)
در برخی شرایط خاص پزشکی، افراد نباید از این واکسن استفاده کنند. این موارد عبارتند از:
- افرادی که پیشتر سابقه بروز واکنشهای آلرژیک شدید به دوزهای قبلی این واکسن داشتهاند.
- افرادی که به مخمرها حساسیت شدید دارند نباید از برخی انواع گارداسیل استفاده کنند.
- زنان باردار. (در صورتی که تزریق دوز اول پیش از بارداری انجام شده باشد، فرد باید مابقی دوزها را به بعد از دوران بارداری و زایمان موکول کند).
- کودکان یا بزرگسالانی که درگیر بیماریهای عفونی تبدار متوسط تا شدید هستند باید تا زمان بهبودی کامل صبر کنند.
نتیجهگیری و کلام آخر
ویروس پاپیلومای انسانی یک تهدید جدی، خاموش و بسیار مسری است که میتواند به سرطانهای بدخیم و مرگبار منجر شود. واکسیناسیون به عنوان قویترین ابزار پیشگیری، برای همه دختران و پسران توصیه میشود. بهترین زمان برای ایجاد ایمنی، قبل از آغاز هرگونه فعالیت جنسی است تا افراد بتوانند با خیالی آسوده از ابتلا به بیماریهای خطرناک مقاربتی مصون بمانند. حفظ سلامت شما و شریک زندگیتان در گرو آگاهی و اقدام به موقع است. با مراجعه به پزشک متخصص زنان و دریافت مشاورههای لازم، بهترین زمان و نوع واکسن را انتخاب کرده و آیندهای سالم و ایمن را برای خود و عزیزانتان تضمین نمایید.
بیشتر بخوانید
- ◄ادویهها و طعمدهندهها در دنیای میکسولوژی / آموزش بارتندر
- ◄راهنمای جامع جایگزینی دندانهای از دست رفته | مقایسه دندان مصنوعی با ایمپلنت
- ◄کاربرد دستگاه جوش ژئوممبران و قیمت دستگاه جوش آرین ولد در بازار ایران
- ◄منشا بیماری روانی چیست؟
- ◄قارچ و سلامتی شما
- ◄بهترین شیوه های بهداشت دهان و دندان
- ◄منیزیم و خواب – آیا کمک می کند؟
- ◄فواید شکلات برای سلامتی
- ◄کانتورینگ بدن با لیزر چیست؟ پاسخ سوالات متداول | سلامت بدن خالص
- ◄اریتریتول در مقابل زایلیتول برای جلوگیری از پوسیدگی دندان






