گیاهان گوناگونی توانایی رشد و تکامل در مناطق بیابانی یا کویری را دارند. اغلب افراد تصور میکنند که در بیابانها و کویرها تا چشم کار میکند زمین خشک و خالی بوده و شاید هم گاهی یک بوته خشک که باد گرم تکان میدهد، به چشم بخورد! این صحنهای است که در برنامه کودکها میبینیم و در واقعیت، بسیاری از کویرهای ایران دارای گیاهان متنوعی هستند. البته نه از آن دسته از گیاهانی که در سفرهای شمال میبینید، گیاهان قابل رویش در کویر متفاوت هستند و در ادامه تعدادی از آنها را معرفی خواهیم کرد.
وقتی اسم کویر را میشنوید، به احتمال زیاد بیابانی خشک و بیجان در ذهنتان شکل میگیرد. همان جایی که آفتاب سوزان، شنهای داغ و سکوت مطلق، تنها عناصر آن هستند. البته واقعیت کمی متفاوت است و در دل این سرزمینهای به ظاهر خالی، گیاهانی رشد میکنند که راز بقا را بهتر از هر موجود زندهای بلد هستند:
اگر فکر میکنید در کویر هیچ سبزهای به چشم نمیخورد، کافی است کمی دقیقتر نگاه کنید. قیچ، یکی از درختچههای جانسخت کویری، آن قدر قوی است که حتی در خشکترین خاکها هم دوام میآورد و بومی مناطق خشک و نیمه خشک بوده و در خاکهای قلیایی و شور رشد میکند. برگهای کوچک و ساقههای انعطافپذیر آن باعث میشوند که هم در برابر بادهای تند ایستادگی کند و هم رطوبت کمی که در هوا وجود دارد، هدر نرود. البته این گیاه بیش از 50 نوع را شامل میشود. از جهتی دیگر هم نسی را داریم که بیشتر در زمینهای شنی دیده میشود و کارش این است که مثل یک فرش سبز روی خاک را بپوشاند و از فرسایش آن جلوگیری کند. نسی در بسیاری از کویرهای دیدنی ایران رشد میکند و از کویر لوت تا شمال دشت کویر وجود دارد.
کاکتوسها را که دیگر همه میشناسند! در واقع کاکتوسها مانند صاحبان کویرها هستند چراکه تقریبا هرجایی که کویر وجود دارد، کاکتوسی هم دیده میشود. در نتیجه اگر بخواهید زنده ماندن در شرایط سخت را یاد بگیرید، هیچ معلمی بهتر از کاکتوس نیست. آنها با ساقههای ضخیمشان آب را ذخیره میکنند، با تیغهایشان از خودشان محافظت میکنند و حتی در بیرحمترین تابستانها هم زنده میمانند. در کویرهای ایران، گونههایی مثل اپونتیا را میبینید که از گیاهان قابل رویش در کویر با میوه هستند.
اگر در دل کویر به درختی رسیدید که دانههایی شبیه به پسته داشت، شک نکنید که با بنه یا همان پسته وحشی روبهرو شدهاید. این مورد از گیاهان قابل رویش در کویر استاد زنده ماندن در خشکسالی است و ریشههای تا اعماق زمین نفوذ میکنند و از هر قطره آبی که پیدا کنند، بهترین استفاده را میبرند. دانههایش خوراک پرندهها و حیوانات است و این دانهها دارای خواص مهمی مانند رفع جوش صورت هستند.
بادام کوهی یکی دیگر از درختچههایی است که در زمینهای نیمهبیابانی رشد میکند و گلهای سفید زیبایی را در بیابان و کویر به نمایش میگذارد. ارتفاع این گیاه به حدود 3 متر هم میرسد و البته بیشتر در مناطق نیمه خشک رشد میکند. بادام کوهی آن قدر مقاوم است که حتی در زمینهایی که گیاهان دیگر تسلیم میشوند، رشد میکند و به تثبیت خاک کمک میکند.
نام اشنان را شاید کمتر شنیده باشید، اما اگر بدانید که در گذشته از آن برای درست کردن صابون استفاده میکردند، متوجه ارزشش خواهید شد. این گیاه شورپسند که نمک سود بیابان هم شناخته میشود، در خاکهای نمکی رشد میکند و یکی از مهمترین منابع غذایی برای دامها و خاکستر آن هم قابل استفاده در تولیدات گوناگون است.
قره داغ از آن گیاهان قابل رویش در کویر است که بیشتر در مراتع خشک دیده میشود و برخلاف اسمش که کمی خشن به نظر میرسد، گلهای سفید زیبایی دارد. این گلها را میتوانید با سفر به کویر در اواخر ماه خرداد مشاهده کنید.
این درخت شورپسند، شندوست و خشکیپسند با ریشههای قدرتمند خود شنهای روان را مهار میکند و از پیشروی بیابان جلوگیری میکند. تاغزارها، مثل کمربند سبزی در دل مناطق کویری گسترده شدهاند و اگر نبودند، بسیاری از مناطق بیابانی ایران خیلی زودتر از اینها غیرقابل سکونت میشدند. ارتفاع این مورد از گیاهان قابل رویش در کویر تا حدود 4 متر میرسد.
منبع از سایت کویر مگ
ما محصولات ارگانیک و کاملا طبیعی را به سراسر کشور ارسال و به فروش می رسانیم تا به بهبود سلامتی شما کمک کنیم. به وب سایت ما خوش آمدید ، امیدواریم که از محصولات ما لذت ببرید.
بک لینک ها:
