گال یک بیماری پوستی مسری است که توسط مایت بسیار کوچکی به نام Sarcoptes scabiei ایجاد میشود. خارش شدید، بهخصوص هنگام شب، دانههای قرمز و گاهی مشاهده خطوط باریک روی پوست از مهمترین علائم این بیماری هستند.
بسیاری از افراد پس از ابتلا به گال به دنبال روشهای طب سنتی، درمانهای گیاهی یا روشهای خانگی میروند. موادی مانند گوگرد، روغن درخت چای، چریش، آلوئهورا، روغن نارگیل و سرکه از جمله موادی هستند که معمولاً برای درمان گال پیشنهاد میشوند.
اما نکته مهم این است که گال یک آلودگی انگلی است و برای درمان کامل باید مایت گال از بین برود. بنابراین هر روشی که فقط باعث کاهش خارش یا التهاب شود، لزوماً درمان قطعی گال محسوب نمیشود.
آیا طب سنتی میتواند گال را درمان کند؟
برخی موادی که از گذشته برای درمان گال استفاده میشدهاند واقعاً خاصیت ضدانگلی دارند. معروفترین نمونه، گوگرد است.
گوگرد سالهاست در درمان بعضی بیماریهای پوستی مورد استفاده قرار میگیرد و پمادهای گوگردی هنوز هم در بعضی شرایط برای درمان گال استفاده میشوند.
در مقابل، درباره بسیاری از روغنها و گیاهان دارویی شواهد علمی محدودتری وجود دارد. ممکن است برخی از آنها در آزمایشگاه روی مایت گال اثر داشته باشند، اما این موضوع الزاماً به معنی اثبات درمان قطعی بیماری در انسان نیست.
بنابراین بهتر است روشهای سنتی را به دو گروه تقسیم کنیم: روشهایی که اثر ضدگال آنها تا حدی شناخته شده است و روشهایی که بیشتر برای آرام کردن پوست و کاهش خارش کاربرد دارند.
گوگرد برای درمان گال
گوگرد یکی از قدیمیترین موادی است که برای درمان گال استفاده شده است.
پمادهای حاوی گوگرد معمولاً با غلظت مشخص تهیه میشوند و میتوانند در بعضی بیماران برای از بین بردن مایت گال مورد استفاده قرار گیرند.
یکی از مزایای گوگرد سابقه طولانی استفاده از آن است. با این حال، بوی ناخوشایند، چرب بودن و احتمال ایجاد خشکی یا تحریک پوست باعث شده است امروزه درمانهای دیگری نیز مورد استفاده قرار گیرند.
نکته مهم این است که استفاده از پودر گوگرد یا ساختن ترکیبات خانگی با غلظت نامشخص توصیه نمیشود. غلظت زیاد گوگرد میتواند پوست را تحریک کند و خارش را افزایش دهد.
بهتر است در صورت استفاده از فرآوردههای گوگردی، محصول استاندارد و مناسب پوست انتخاب شود.
روغن درخت چای
روغن درخت چای یا Tea Tree Oil یکی از معروفترین درمانهای گیاهی مطرحشده برای گال است.
برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند ترکیبات موجود در روغن درخت چای میتوانند روی مایت گال اثر داشته باشند. همچنین این روغن دارای خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی است.
با این حال، هنوز شواهد کافی برای اینکه روغن درخت چای بهتنهایی جایگزین درمانهای اصلی گال شود وجود ندارد.
استفاده مستقیم از روغن خالص درخت چای نیز میتواند باعث حساسیت، قرمزی و التهاب پوست شود. این مسئله در فردی که پوست او به دلیل گال و خاراندن مداوم از قبل آسیب دیده اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین بهتر است از روغن درخت چای بهعنوان تنها درمان گال استفاده نشود.
چریش برای درمان گال
گیاه چریش یا Neem در طب سنتی بعضی کشورها برای درمان مشکلات پوستی و بیماریهای انگلی استفاده میشود.
برخی تحقیقات نشان دادهاند عصاره چریش ممکن است خواص ضدانگلی داشته باشد و فرآوردههای حاوی آن در بعضی افراد باعث کاهش علائم گال شدهاند.
با این حال، تحقیقات درباره چریش هنوز محدود است و مطالعات بزرگتری برای مشخص شدن میزان اثربخشی آن مورد نیاز است.
به همین دلیل نمیتوان چریش را در حال حاضر جایگزین قطعی درمانهای استاندارد گال دانست.
آلوئهورا و کاهش خارش
آلوئهورا بیشتر به دلیل خاصیت آرامکننده و مرطوبکننده پوست شناخته میشود.
اگر پوست بعد از گال دچار خشکی، قرمزی و التهاب شده باشد، استفاده از ژل یا فرآورده مناسب آلوئهورا ممکن است در بعضی افراد باعث کاهش احساس سوزش و خارش شود.
اما باید بین کاهش خارش و از بین بردن مایت گال تفاوت قائل شد.
آلوئهورا نباید بهتنهایی به عنوان درمان قطعی گال در نظر گرفته شود. نقش اصلی آن بیشتر میتواند کمک به آرام شدن پوست باشد.
روغن نارگیل
روغن نارگیل یکی دیگر از موادی است که در روشهای خانگی برای مشکلات پوستی استفاده میشود.
مهمترین مزیت روغن نارگیل کمک به حفظ رطوبت پوست است. پوست فرد مبتلا به گال ممکن است بر اثر خاراندن، حمام مکرر یا استفاده از داروهای موضعی خشک و حساس شود.
در چنین شرایطی روغن نارگیل ممکن است در بعضی افراد خشکی و تحریک پوست را کمتر کند.
با این حال، شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد روغن نارگیل به تنهایی قادر به از بین بردن گال است.
بنابراین بهتر است نقش آن را بیشتر به عنوان یک ماده کمکی برای پوست در نظر گرفت.
سرکه برای گال
استفاده از سرکه یکی از روشهای خانگی معروف برای درمان گال است.
گاهی گفته میشود اسیدی بودن سرکه میتواند مایتها را از بین ببرد، اما شواهد علمی قابل اعتماد برای درمان قطعی گال انسان با سرکه وجود ندارد.
استفاده از سرکه غلیظ روی پوست ممکن است باعث سوزش، خشکی و التهاب شود؛ بهخصوص اگر پوست بر اثر خاراندن زخم شده باشد.
به همین دلیل استفاده مکرر از سرکه روی پوست گال توصیه نمیشود.
روغن میخک
روغن میخک نیز به دلیل وجود ترکیبی به نام اوژنول مورد توجه قرار گرفته است.
برخی تحقیقات آزمایشگاهی نشان دادهاند روغن میخک میتواند روی بعضی انگلها و مایتها اثر داشته باشد. اما شواهد کافی برای استفاده از روغن میخک بهعنوان درمان استاندارد گال در انسان وجود ندارد.
روغن میخک غلیظ میتواند باعث تحریک یا حتی آسیب پوستی شود. بنابراین استفاده مستقیم و خودسرانه از آن مناسب نیست.
زردچوبه برای گال
زردچوبه به دلیل خواص ضدالتهابی شناخته شده است و در طب سنتی برای مشکلات مختلف پوستی مورد استفاده قرار میگیرد.
ممکن است استفاده از بعضی فرآوردههای حاوی زردچوبه به کاهش التهاب پوست کمک کند، اما شواهد کافی برای اینکه زردچوبه بتواند بهتنهایی مایت گال را از بین ببرد وجود ندارد.
بنابراین زردچوبه را نیز باید بیشتر به عنوان یک روش کمکی در نظر گرفت، نه درمان قطعی بیماری.
وایتکس و الکل استفاده نکنید
یکی از خطرناکترین روشهایی که گاهی برای درمان سریع گال پیشنهاد میشود استفاده از وایتکس، الکل یا مواد ضدعفونیکننده قوی روی پوست است. برای اطلاعات بیشتر در مورد این مورد مقاله درمان گال با وایتکس رو میتوانید مطالعه کنید.
این مواد میتوانند باعث سوختگی شیمیایی، خشکی شدید، التهاب، تاول و حتی ایجاد زخم شوند.
استفاده از سموم و اسپریهای حشرهکش روی بدن نیز روش مناسبی برای درمان گال نیست.
مایت گال داخل لایه سطحی پوست زندگی میکند و استفاده از مواد شیمیایی خطرناک روی پوست میتواند آسیب بیشتری نسبت به خود بیماری ایجاد کند.
حمام داغ گال را از بین میبرد؟
خیر.
حمام کردن میتواند پوست را تمیز کند، اما حمام بسیار داغ مایت گال را از بین نمیبرد.
در واقع آب بسیار داغ میتواند پوست را خشک کند و خارش را بیشتر کند.
همچنین شستوشوی مکرر بدن با صابونها و شویندههای قوی میتواند سد محافظ پوست را ضعیف کرده و باعث تشدید التهاب شود.
بنابراین بهتر است در دوره درمان از آب ولرم و شویندههای ملایم استفاده شود.
درمان اعضای خانواده را فراموش نکنید
یکی از مهمترین دلایل بازگشت گال این است که فقط فردی که خارش دارد درمان میشود.
ممکن است فرد دیگری در خانواده آلوده شده باشد اما هنوز هیچ علامتی نداشته باشد. در اولین ابتلا گاهی چند هفته طول میکشد تا خارش ظاهر شود.
بنابراین درمان همزمان افراد نزدیک و کسانی که تماس طولانی با بیمار داشتهاند اهمیت زیادی دارد.
اگر تنها یک نفر درمان شود ولی فرد دیگری در خانه همچنان گال داشته باشد، امکان انتقال مجدد بیماری وجود دارد.
لباس و ملحفهها چه میشوند؟
در کنار درمان بدن باید لباسها، ملحفهها و حولههایی که طی چند روز اخیر استفاده شدهاند نیز مورد توجه قرار گیرند.
شستوشوی لباسها و ملحفهها با آب گرم و خشک کردن آنها با حرارت مناسب میتواند به از بین بردن مایتها کمک کند.
وسایلی که امکان شستن آنها وجود ندارد را میتوان برای چند روز داخل کیسه پلاستیکی بسته نگهداری کرد.
مایت گال معمولاً خارج از بدن انسان برای مدت طولانی زنده نمیماند.
لازم نیست تمام خانه را با سموم قوی ضدعفونی کنید.
خارش بعد از درمان طبیعی است؟
یکی از نکات بسیار مهم این است که خارش ممکن است بعد از درمان موفق گال نیز برای مدتی ادامه داشته باشد.
علت این موضوع واکنش سیستم ایمنی بدن به بقایای مایت و مواد موجود در پوست است.
بنابراین اگر چند روز بعد از درمان هنوز خارش دارید، لزوماً به این معنی نیست که درمان شکست خورده است.
در بعضی افراد خارش ممکن است چند هفته طول بکشد و به تدریج کاهش پیدا کند.
استفاده مداوم و بدون برنامه از انواع روغنها و مواد سنتی در این مرحله ممکن است خود باعث تحریک پوست شود.
چه زمانی احتمال میدهیم گال هنوز باقی مانده باشد؟
اگر بعد از درمان دانههای جدید مرتب ایجاد شوند، تونلهای جدید روی پوست ظاهر شوند یا افراد دیگر خانواده نیز همچنان دچار علائم جدید شوند، احتمال باقی ماندن یا انتقال مجدد بیماری وجود دارد.
در این شرایط بهتر است فرد دوباره توسط پزشک بررسی شود.
تنها ادامه خارش برای چند روز یا چند هفته نمیتواند بهتنهایی نشان دهد مایت هنوز زنده است.
بهترین روش استفاده از طب سنتی
اگر فرد علاقه دارد از روشهای سنتی یا گیاهی استفاده کند، بهتر است آنها را به عنوان روش کمکی در کنار درمان اصلی در نظر بگیرد.
گوگرد یکی از معدود درمانهای قدیمی است که همچنان در پزشکی برای درمان گال مورد استفاده قرار میگیرد.
برخی مواد مانند روغن درخت چای و چریش نیز نتایج امیدوارکنندهای داشتهاند، اما هنوز شواهد کافی برای جایگزین کردن آنها با درمانهای استاندارد وجود ندارد.
آلوئهورا، روغن نارگیل و بعضی مرطوبکنندههای طبیعی نیز ممکن است برای کاهش خشکی و التهاب پوست مفید باشند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر خارش شدید شبانه دارید، بین انگشتان یا روی مچها دانه ایجاد شده یا چند نفر از اعضای خانواده به طور همزمان دچار خارش شدهاند، بهتر است تشخیص گال توسط پزشک تأیید شود.
همچنین اگر پوست دچار زخم، چرک، درد یا تورم شده باشد، احتمال عفونت ثانویه وجود دارد.
در موارد شدید مانند گال پوستهدار نیز درمان خانگی مناسب نیست و بیمار باید تحت درمان پزشکی قرار گیرد.
جمعبندی
روشهای طب سنتی مختلفی برای درمان گال پیشنهاد شدهاند، اما میزان اثربخشی آنها یکسان نیست.
گوگرد یکی از شناختهشدهترین درمانهای قدیمی گال است که هنوز هم کاربرد پزشکی دارد. روغن درخت چای و چریش نیز در برخی مطالعات نتایج امیدوارکنندهای داشتهاند، اما هنوز نمیتوان آنها را جایگزین مطمئن درمانهای استاندارد دانست.
آلوئهورا، روغن نارگیل و بعضی مواد گیاهی ممکن است بیشتر برای کاهش خشکی، التهاب و خارش مفید باشند.
در مقابل، استفاده از وایتکس، مواد شوینده، الکل غلیظ یا سموم حشرهکش روی پوست میتواند خطرناک باشد.
مهمترین نکته این است که در درمان گال فقط کاهش خارش کافی نیست. باید مایت از بین برود، افراد نزدیک به صورت همزمان درمان شوند و لباسها و ملحفههای مورد استفاده نیز بهدرستی مدیریت شوند تا احتمال بازگشت بیماری کاهش پیدا کند.






