آیا میدانید سبک تغذیه در دوران نوزادی و اوایل کودکی بسیار مهم است و تاثیر ماندگاری روی کل عمر و نحوه رشد فرزندتان خواهد گذاشت؟ همه میدانیم که کودکان انرژی خود را عمدتاً از طریق فعالیتهای بدنی گسترده تخلیه میکنند؛ پس حتما باید بخوبی تغذیه گردند. در این مرحله از رشد سریع، مصرف مقدار مناسبی از مواد مغذی ضروری است. والدین باید غذاهایی با ارزش غذایی بالا ارائه دهند، از جمله پروتئین، میوهها، سبزیجات، غلات و لبنیات. رژیم غذایی مناسب برای کودکان سطح انرژی روزانه آنها را تعیین کرده و رشد آینده بدنشان را تحت تأثیر قرار میدهد. در این مطلب درباره این موارد توضیح داده و یک جدول رژیم غذایی خوب ارائه میدهیم.
ویژگیهای رژیم غذایی مناسب برای نوزادان و کودکان:
- عاری از کالریهای مضر مانند شکر یا نمک زیاد و چربیهای ترانس باشد.
- کودکان به حدود 1000 تا 1400 کالری در روز نیاز دارند که با افزایش سن این نیاز بیشتر میشود.
- باید میوهها و سبزیجات تازه مصرف کنند.
- میوهها باید خام و پر از مواد مغذی باشند.
- سبزیجات برگ سبز تیره، قرمز و نارنجی، و لوبیاها و نخود به همراه جوانهها مصرف شوند.
- انواع مختلفی از غلات برای جلوگیری از کمبود ویتامینها و مواد مغذی باید در رژیم غذایی گنجانده شود.
- نوشیدنیهای بدون چربی یا کمچرب مانند شیر و آبمیوه 100% خالص میتوانند سطح انرژی را افزایش دهند.
- میوههای خشک که منبع غنی انرژی هستند، باید با توجه به میزان رشد و فعالیت کودکان مصرف شوند.
- غذاهای سرخکردنی نباید در رژیم غذایی باشند زیرا چربیهای اشباع و ترانس مضر دارند.
- از شیرینکنندههای مصنوعی در رژیم غذایی استفاده نشود.
- رژیم غذایی باید متعادل و متناسب با نیازهای کودکان باشد.
- رژیم غذایی نباید سبب نفخ و دل درد در کودکان شود.
جدول غذایی پیشنهادی برای کودکان:

یکشنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 1 ساندویچ نان قهوهای با گوجهفرنگی و خیار + 1 ورقه پنیر + 1 قاشق چایخوری رب گوجهفرنگی
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان آب هندوانه یا یک قاچ هندوانه + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): 2 عدد نان (نان سبوس دار) + 2/1 بشقاب خوراک سبزیجات
- عصرانه (4:00-4:30): یک لیوان شیر + 2/1 فنجان عسل
- شام (8:00-8:30): یک نان سبوس دار در شیر (2/1 فنجان) با شکر سرخ
دوشنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 2 عدد چیلا سیبزمینی + 2 قاشق چایخوری چتنی گوجهفرنگی
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک عدد پرتقال + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): دو عدد نان چاپاتا + 2/1 فنجان خوراک گلکلم
- عصرانه (4:00-4:30): یک لیوان شیر + 1 ساندویچ پنیر
- شام (8:00-8:30): یک عدد نان سبوس دار + 2/1 بشقاب خوراک مرغ
سهشنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 1 بشقاب ماکارونی سبزیجات
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان اسموتی کیوی + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): دو عدد نان سبوس دار + 2/1 بشقاب خوراک سبزیجات مخلوط
- عصرانه (4:00-4:30): یک فنجان برنج پخته + شکر سرخ
- شام (8:00-8:30): یک نان سبوس دار + 2/1 بشقاب خوراک کاری ماهی
چهارشنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 1 عدد چیلا آرد نخودچی
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان اسموتی توتفرنگی + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): یک عدد نان سبوس دار + 2/1 بشقاب خوراک سویابین
- عصرانه (4:00-4:30): یک لیوان میلکشیک وانیلی + 1 کاسه اوپمای سبزیجات
- شام (8:00-8:30): یک عدد نان سبوس دار + یک کاسه خوراک لوبیا پخته + برنج
پنجشنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 1 فنجان ایدلی سبزیجات
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان آناناس + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): یک عدد نان چاپاتا + 2/1 فنجان پنیر سفید
- عصرانه (4:00-4:30): لیوان شیر + 1 فنجان سوپ سبزیجات
- شام (8:00-8:30): یک عدد نان سبوس دار در شیر (2/1 فنجان) با شکر سرخ
جمعه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 1 عدد سوپ فلفل چیلی و سبزیجات
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان آب سیب + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): 2 عدد نان سبوس دار + 2/1 بشقاب خوراک کدو حلوایی و سیبزمینی
- عصرانه (4:00-4:30): یک لیوان میلکشیک توتفرنگی
- شام (8:00-8:30): یک عدد نان سبوس دار + یک کاسه سوپ جو
شنبه:
- صبحانه (8:00-8:30): یک لیوان شیر + 4-5 عدد پاکورای پنیر
- میان وعده صبح (11:00-11:30): یک لیوان آبمیوه مخلوط + آجیل
- ناهار (2:00-2:30): یک بشقاب کوچک برنج پخته + 3/1 بشقاب دال عدس پخته + 1 عدد گوشت کبابی + 2/1 فنجان کاری مرغ یا ماهی
- عصرانه (4:00-4:30): یک لیوان شیر + 1 عدد پنکیک سبزیجات
- شام (8:00-8:30): یک عدد نان سبوس دار + 2/1 بشقاب کاری ماهی
مطلب مرتبط: دلایل سیاهی چشم نوزاد
مواد غذایی که باید محدود شوند:

- پاپکورن مایکروویوی
- گوشتهای فرآوریشده
- گوجهفرنگی کنسرو شده
- ماست فرآوری شده
- غلات شیرین صبحانه
- آب سیب
- عسل
- نوشابه
- خوراکیهای حاوی مواد نگهدارنده یا بستهبندیشده
- تنقلات میوهای
- نوشیدنیهای ورزشی
- غذاهای سرخشده منجمد
- شیر محلی
مطلب مرتبط : درمان خانگی سوء هاضمه
نکات مهم (بایدها و نبایدها):

بایدها:
- الگوی خوبی برای کودک باشید و وعدههای غذایی سالم را با همه اعضای خانواده به اشتراک بگذارید و فقط غذاهای سالم بخورید.
- تنقلات ناسالم مانند شیرینیها و غذاهای چرب را محدود کنید. مواد غذایی سالم مانند میوه، سبزیجات خام، کراکر کمچرب و ماست را برای میان وعده فراهم کنید.
- به کودکان اجازه دهید طبق اشتهای طبیعی خود مقدار غذا را انتخاب کنند.
- کودکان را به خوردن میوهها و سبزیجات تشویق کنید و از سنین پایین تنوع آنها را ارائه دهید.
- از کودکان بخواهید در تهیه غذا کمک کنند تا از تمایل به غذاهای فست فود دوری کنند.
نبایدها:
- از تغذیه نوزاد و کودک با خوراکیهای نفاخ خودداری کنید. در صورت نفخ و دل درد کودک شربت گیاهی ضد نفخ مثل محلول گرایپ واتر را استفاده کنید.
- به کودکان زیر 5 سال شیر کمچرب ندهید مگر با تجویز پزشک.
- شکر بیش از حد به غذا و نوشیدنیها اضافه نکنید یا سر میز قرار ندهید.
- نمک اضافی به غذا اضافه نکنید یا نمکدان را سر میز قرار ندهید.
- آجیل کامل به کودکان زیر 5 سال ندهید زیرا ممکن است خفه شوند.
- کودکان را مجبور به خوردن بیشتر از حد نیاز نکنید.
- از غذا بعنوان جایزه روانی استفاده نکنید.
- کودکان را به دلیل خوردن نوع خاصی از غذا گناهکار نکنید.
مواد غذایی مناسب و سالم بچهها :
- تخممرغ: منبع عالی پروتئین و دارای ویتامین D طبیعی.
- لبنیات: شیر و محصولات لبنی منبع کربوهیدرات، پروتئین، و ویتامینها (A، B12، ریبوفلاوین، و نیاسین) و مواد معدنی (کلسیم، فسفر و پتاسیم).
- اوتمیل: سرشار از پروتئین و کمچرب.
- بلوبری: کاهشدهنده خطر بیماریهای قلبی و دیابت، تقویتکننده عملکرد مغز.
- آجیل: منبع پروتئین گیاهی، فیبر، ویتامینها و چربیهای مفید.
- ماهی: غنی از ویتامین D و اسیدهای چرب امگا 3، مفید برای عملکرد مغز و کاهش خطر بیماریها.
- سبزیجات برگدار: سرشار از فیبر غذایی، اسید فولیک، ویتامین C و پتاسیم؛ بهبود هضم، سلامت استخوان و کاهش خطر بیماریها.
منابع مطلب:
- lybrate.com/topic/diet-for-kids
- https://dinehiran.ir/%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85/
- https://dinehiran.ir/product/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%8A%D9%BE-%D9%88%D8%A7%D8%AA%D8%B1/
- Normal Diet for Children – 1 to 11 Years of Age, 2019 [Internet]. drugs.com. [Cited 01 July 2019]. Available from:
drugs.com/cg/normal-diet-for-children-1-to-11-years-of-age.html
- Children’s diet – fruit and vegetables. BetterHealth Channel 2019 [Internet]. betterhealth.vic.gov.au. [Cited 01 July 2019]. Available from:
betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/childrens-diet-fruit-and-vegetables
- Nutrition for kids: Guidelines for a healthy diet- Mayo Clinic [Internet]. mayoclinic.org 2017 [Cited 06 August 2019]. Available from:
mayoclinic.org/healthy-lifestyle/childrens-health/in-depth/nutrition-for-kids/art-20049335




